OBEZİTE ; ÇAĞIMIZIN KORKULU RÜYASI!!!
Çağımızın en önemli hastalıklarından biri olan obezite sadece gelişmiş ülkelerin sorunu olmaktan çıkmış ülkemiz gibi gelişmekte olan ülkelerde de giderek daha fazla önem kazanmaya başlamıştır. Hastalığın yol açtığı psikososyal örselenmenin haricinde kan lipid düzeylerinde yükseklik, hipertansiyon, kalp krizi riskinde artma, şeker hastalığı gibi oldukça önemli sorunlar karşımıza çıkmaktadır. Çocukluk yaş grubunda durum daha da vahimdir. Ülkemizde 6-17 yaş 6924 çocukta yapılan bir çalışmada fazla kilolu çocuk sıklığı %10.3, obezite sıklığı ise %6.1 olarak bulunmuştur. Bir başka çalışmada ise 0-8 yaş arası çocuklarda %9.3 gibi yüksek bir sıklık bulunmuştur. Sosyo-ekonomik durumu daha iyi olan bölgelerde bu rakamın çok daha yüksek olduğu tahmin edilmektedir. Nitekim Amerika'da bazı eyaletlerde obezite sıklığı %70-80'lere kadar yükselmektedir. Obesitenin nedeni kalori alımı ve harcanması arasındaki dengesizliktir. Enerji dengesinin pozitifleşmesi sonucu yağ dokusunda fazlalık meydana gelir. Bir çocuğun obes olup olmadığını anlamak için vücut kitle indeksi denilen bir hesaplama yapılır. VKI= Vücut ağırlığı/Boy2 formulüne göre eğer çıkan sonuç 25-30 arası ise "fazla kilolu", 30'un üstünde ise "obes" olarak adlandırılır.
Çocuklarda obeziteye neden olabilecek hormonal faktörlerin mutlaka ekarte edilmesi gereklidir. Örneğin, tiroid bezinin az çalışması (hipotiroidi) şişmanlık yapabileceği gibi kortizol hormonunun fazlalığı da (cushing sendromu) obezitenin önemli nedenlerindendir. Bu nedenle obes olan her çocuk mutlaka çocuk endokrinoloji uzmanı tarafından değerlendirilmelidir. Eğer endokrin bir neden bulunamazsa diyet ve egzersiz programına derhal başlamak gerekir. Aynı zamanda büyüme ve gelişme çağında olan çocuğa uygulanacak diyet programınde bu konuya özellikle dikkat etmek ve gelişmeyi engellemiyecek önerilerde bulunulmalıdır.
Obez çocuklara yaklaşımda dikkat edilmesi gerekli noktalar şunlardır:
1. Çok kısıtlayıcı bir diet uygulanmamalı
2. İki yaş altında yağ kısıtlaması yapılmamalı
3. Tatlı yemekleri tamamen dietten kaldırmamalı
4. Şok diyetlerden uzak durmalı
5. Sauna, kusma ,idrar söktürücü kullanılmamalı
6. Öğün atlamadan yavaş yemek yeme ve iyi çiğneme alışkanlığı sağlanmalı
7. Mümkün olduğunca tüm aile birlikte yemek yemeli
8. Alışverişte ve yemek hazırlamada çocuğun katılımı sağlanmalı
9. Atıştırma tarzında, fast food türü yemek yemekten uzaklaşılmalı
10. TV seyrederken yemek yeme ve atıştırma engellenmeli
11. Ödüllendirme ve cezalandırmada yemek kullanılmamalı
12. Ev dışında mümkün olduğunca dengeli yemek yemesi sağlanmalı
13. Ailenin yemek yeme ve egzersiz yapma alışkanlıklarında gerekirse değişim sağlanmalı
14. Davranış değişiklikleri dikkatlice gözlenmeli
15. Çocukların bilgisayar ve TV başında çok fazla vakit geçirmesi önlenmeli
16. Antremanı olan bir spora yönlendirilmeli
