Kütüphanemiz - Büyüme - Gelişme ve Boy Kısalıklarına Yaklaşım

Yazıcı uyumluArkadaşa gönder

Büyüme; hücre sayısı ve hücre büyüklüğünün artması sonucu vücut hacmının ve kütlesinin artması olarak tariflenirken, gelişme hücre ve dokuların yapı ve bileşimindeki değişimler sonucu biolojik işlev kazanması olarak tanımlanır.Hiperplazi hücrelerin bölünerek çoğalması ; Hipertrofi ise hücrelerin boyutlarında artıştır.

Büyüme.................................İnsülin, IGF-1, IGF-2

Postpartum dönemde........Büyüme Hormonu, Tiroid hormonları

Pubertal dönemde..............Seks hormonları

Intrauterin Gelişme :

- Genetik faktörler

- Hormonlar ve büyüme faktörleri

- Uterus içi ortam faktörleri ; ile olur.

POST-NATAL BÜYÜME :
  • 1. Genetik faktörler
  • 2. Beslenme
  • 3. Hormonal
  •  
POST-NATAL DÖNEMDE BÜYÜME
Süt çocukluğu dönemi :
  • - İlk 3-4 günde %5-6 fizyolojik kayıp
  • - İlk 6 Ayda...... 20-30 gr/gün, 16 cm ( 8 + 8 )
  • - İkinci 6 ayda..... 15-20 gr/gün, 8 cm ( 4 + 4 )
  • - 1 Yaşında.... VA = Doğum Ağ. x 3
    Boy =Doğum Boyu x %50 (75 cm)
  • - 12-24 Aylar arası .... 50 gr/hafta
  • - 2 Yaşında..... VA = Doğum ağ. x 4
  • - BÇ....... İlk 6 Ay : 1.5 cm /ay
    İkinci 6 Ay : 0.5 cm/ay
    Doğumda BÇ: 35 cm
    6.Ayda BÇ: 44 cm
    1 Yaşında BÇ: 47 cm
Çocukluk dönemi :
  • - 2 Yaş ~ 8-9 Yaş arasını kapsar
  • - 2-2.5 Kg/yıl
  • - 2-4 yaş arası ........ 7 cm/yıl
  • - 4 Yaş ~ Puberte .. 5-6 cm/yıl

Uzama hızları
  • - 0-3 ay ................... 32 cm / yıl
  • - 3-6 ay ................... 32 cm / yıl
  • - 6-9 ay ................... 16 cm / yıl
  • - 9-12 ay ................. 16 cm / yıl
  • - 1-2 yaş ................. 10 cm / yıl
  • - 3-4 yaş ................. 7 cm / yıl
  • - 5-6 yaş ................. 6 cm / yıl
  • - 6- Puberte ............ 5 cm / yıl
GÜNLÜK HAYATTAN KISA BOY İLE İLGİLİ KESİTLER
  • - İdeal bir aşık hiçbir zaman kısa boylu değildir.
  • - İdeal bir erkek kadından daha uzun olmalıdır.
  • - Sandy Allen (Dünyanın en uzun boylu kadını =229 cm) : "Belki eski kafalıyım ama hiçbir zaman kendimden kısa biriyle evlenmem" Sandy Allen; hiçbir zaman evlenemedi.
  • - Henry Kissenger; kendinden uzun biriyle evlendi.
UZUN BOYLU OLMANIN GETİRİLERİ
PARA
  • - Sigorta şirketlerinde yapılan araştırmalara göre boy ve sigorta poliçesi değeri arasında direkt korelasyon(+)
  • - Uzun boylular daha fazla maaş alıyor.
  • - Eş düzeyde olan 2 kişiden uzun olanı işe alınıyor
BİLGİ
FARKLILIK
GÜÇ

- Sinema ve rekam filmlerinde dominant karakter hep uzun boyludur.

- U.S.A da başkanlık seçimlerini (3'ü hariç) hep daha uzun olanlar kazanmış. (Carter X. Ford)

BOY KISALIĞI
Tanım :

Boyun yaşa ve cinse göre 3.persentil veya �2 SD'den geri olması

Boy uzama hızının düşük olması (< 25.persentil)‏

DWARFİSİM
Tanım:

Boy < -3 SD

KISA BOY NEDENLERİ
NORMAL
  • a) Konstitusyonel (yapısal ) Boy Kısalığı (KBG)
  • b) Kalıtsal Boy Kısalığı (KKB)
  • c) a+b
PATOLOJİK :
  • a) Nutrisyonel
  • b) Endokrin
  • c) Kromozom defektleri
  • d) IUGG(Intrauterin gelişme geriliği)
  • e) Kemik hastalıkları
  • f) Metabolik
  • g) Kr.Hastalıklar
  • h) MR ve doğumsal anomalilerle
  • i) Psikososyal
  • j) Kr. ilaç alımı
ANTROPOMETRİ

Hsds= (Hastanın Boyu x İdeal Boy) / SD

PSHsds = (Anne Hsds + Baba Hsds) / 1.61 x r - 1.73

Target height (Hedef Boy) = Anne Boy + Baba Boy ± 13 / 2

Predicted Height (PH) .... BP, TW2RUS, RWT metodları ile kemik yaşına bakılarak hesaplanır

GV sds = GV x İdeal GV / SD (< -0.8 ise patolojik)

Oturma Yüksekliği

Kulaç Boyu

Vücut Oranları

Kemik Yaşı (GP- Tanner Whitehouse)

Konstitusyonel Boy Kısalığı
  • - En sık kısa boy nedeni
  • - Yavaş büyüyen, puberteye geç giren çocuklar
  • - 3-6 ay arası boyda ve ağırlıkta gerileme başlar
  • - 2-3 Yaş sonunda en alt persentilin altına inme şeklinde büyümede durma tipiktir
  • - Kalıtsal boy kısalığında da aynı tür büyüme olur, ancak aradaki fark kalıtsal boy kısalığında ağırlıkta düşme olmamasıdır
  • - Beklenen pubertal boy sıçramasını geç yaparlar. Puberte öncesi kg alırlar ve aradaki farkı kapatırlar
  • - Genellikle babalarında geç büyüme ve ergenliğe geç girme öyküsü vardır
  • - Genellikle erkeklerde görülür. Kızlarda seyrektir.
  • - Kızlarda KBK tanısı diğer bütün patolojik büyüme durumları ekarte edildikten sonra konabilir.
  • - 10-14 Yaş arası büyüme eğrisinde bir düşme görülebilir. Bunun sebebi normalde bu yaşlarda meydana gelen pubertal sıçramanın bu hastalarda olmayışı ve rölatif olarak büyümenin azalmasıdır
  • - KY'da yaklaşık 2-4 yıllık gerilik vardır
  • - Seksüel gelişme geridir
  • - %60-90 olguda aile öyküsü (+)
  • - Mekanizma hakkında görüşler :
    • a) Parsiyel/geçici GH eksikliği
    • b) Kalıcı GH eksikliği
    • c) GH düzeyindeki değişiklikler
    • d) E2 / Test. eksikliğine bağlı
  • - Çoğu vakada GH eksikliği yoktur ve başka endokrin patoloji bulunamaz
Kalıtsal Kısa Boy (Familyal Kısa Boy)
  • Tüm hayatları boyunca kısadırlar ancak karakteristik olarak kendi persentillerinde normal hızda büyürler
  • 6-18 ay döneminde büyüme hızla alt eğrilere düşer.2-3 yaşından sonra 5.persentil altında sabit hızla devam eder. Bunu sebibi doğumda çocuğun boyunun daha çok maternal faktörlere bağlı olmasıdır.
  • 6.aydan sonra genetik etki belirginleşir ve normal doğum ağırlığı olan çocuk eğrilerde aşağı düşmeye başlar.
  • Konstitusyonel boy kısalığından farklı olark kalıtsal boy kısalığında infantın kg alımı iyidir ve ağırlık defisiti yoktur
  • Kemik yaşı geri değildir.
  • Son zamanlarda kalıtsal boy kısalığı olan çocuklarda diğerlerinden farklı olarak tubuler kemik değişikliklerinin olduğu bildirilmiştir
    • - 5.metakarpta kısalık
    • - Rizomeli
    • - Kollarda ve alt ekstremitelerde orantısız kısalık
  • Bu bulgular kalıtsal boy kısalığında endokondrial ossifikasyonda kalıtsal bir defekt olduğunu düşündürmektedir. Bu da kısa boy ve orantısız ekstremite kısalığının nedenidir.
Patolojik Boy Kısalığı
  • En seyrek ama en ciddi olanı
  • Boy kısalıklarının 1/3 ü
  • 6 Yaşından sonra GV< 4.5 cm/yıl
  • KY çok geri
Etyoloji
  • a) Nutrisyonel
  • b) Endokrin
  • c) Kromozom defektleri
  • d) IUGG
  • e) Kemik hastalıkları
  • f) Metabolik
  • g) Kr.Hastalıklar
  • h) MR ve doğumsal anomalilerle
  • i) Psikososyal
  • j) Kr. ilaç alımı

Endokrin nedenli kısa boy
  • - Hipotiroidi
  • - Cushing sendromu
  • - Diabetes insipidus
  • - Puberte prekoz
  • - Diabetes mellitus
  • - Vit-d rezistan rikets
  • - KAH
  • - Pseudohipoparatiroidism
  • - BH eksikliği, BH direnci